KHUYẾN NGHỊ HÀ NỘI: Nhằm cải thiện hiện trạng liên quan đến Người tự kỷ ở Việt Nam

07-10-2016

KHUYẾN NGHỊ HÀ NỘI

Nhm ci thin hin trng liên quan đến Ngưi tkỷ ở Vit Nam

Chúng tôi, đại diện cho những người có chứng tự kỷ, thành viên gia đình người có chứng tự kỷ, đại diện  các câu lạc bộ và các tổ chức vì người tự kỷ, các nhà chuyên môn làm việc trong các lĩnh vực khác nhau liên quan đến chứng tự kỷ, cùng tham dự Hội thảo quốc tế “Tkỷ ở Vit Nam: Hin trng và thách thc” tại Hà Nội vào ngày 1 tháng 4 năm 2016;

Ghi nhận tầm quan trọng của việc Việt Nam phê chuẩn và thực hiện Công ước liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật (CRPD), Chiến lược Incheon để “Hiện thực hóa quyền” của Ủy ban Kinh tế Xã hội Châu Á Thái Bình Dương (ESCAP),  Nghị quyết A67/17 của Tổ chức Y tế thế giới WHO “Các nỗ lực toàn diện và đồng bộ hạn chế rối loạn phổ tự kỷ”, Tuyên bố Bali về Nâng cao Vai trò và sự tham gia của người khuyết tật trong cộng đồng ASEAN, Thập kỷ ASEAN của người khuyết tật 2011-2020 và Khung Chiến lược ASEAN về Phúc lợi xã hội và phát triển 2011-2015, đề xuất Bandar Seri Begawan về tự kỷ và các công cụ văn bản quốc tế khác về tự kỷ;

Nhận thức rằng, hội chứng tự kỷ là vấn đề toàn cầu. Tại Việt Nam, số người mắc chứng tự kỷ đang tăng nhanh và các thách thức của nó đặt ra cũng không khác gì so với các nước khác trên thế giới, tuy nhiên sự quan tâm tới hội chứng này từ mọi góc độ tại Việt Nam hiện nay mới chỉ ở giai đoạn đầu tiên của cả một quá trình lâu dài cần thiết. Vì vậy có nhiều việc cấp thiết, mang tính nền tảng, cần được triển khai thực hiện, nhằm cải thiện hiện trạng liên quan đến người tự kỷ, để góp phần nâng cao chất lượng cuôc sống, nâng tầm giá trị của bản thân người tự kỷ và gia đình có người tự kỷ;

Từ những ý kiến tại Hội thảo, chúng tôi cùng thống nhất kiến nghị với Bộ Lao động Thương binh xã hội, Chính phủ và Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam những điều sau:

1. Luật hóa vấn đề tự kỷ:

  1. Hội chứng tự kỷ cần được quan tâm trong Chiến lược quốc gia về dân số, phát triển nguồn nhân lực. Bộ Lao động Thương binh xã hội cần nhanh chóng đề xuất Chính phủ có kế hoạch nghiên cứu về chứng tự kỷ và tác động của nó đến sự phát triển kinh tế, xã hội của Việt Nam.
  2. Hội chứng Tự kỷ đã được  nhiều nước trên thế giới công nhận là một dạng khuyết tật rối loạn phát triển sẽ làm cơ sở để xây dựng các chính sách trong mọi lĩnh vực liên quan. Vì vậy, ở Việt Nam rất cần bổ sung đối tượng này vào Điều 9 của Luật Người Khuyết tật để có được sự chỉ đạo thống nhất mang tính chiến lược thống nhất ở tầm quốc gia.
  3. Việc tính cấp thiết: Người tự kỷ và gia đình cần có ngay một số quy định, hướng dẫn liên quan đến đánh giá và xác nhận khuyết tật đối với người có chứng Tự kỷ trong Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC sửa đổi sắp tới, cũng như sớm có quy định về trách nhiệm dân sự cho nhóm đối tượng khuyết tật này vì họ vẫn tồn tại trong xã hội và chịu sự điều chỉnh của pháp luật trong khi nhận thức và khả năng tư duy của họ rất khác so với người bình thường.

2. Một số kiến nghị:

  1. Về Giáo dục/đào tạo/ hướng nghiệp
    • Có một chương trình giáo dục đặc biệt cũng như giáo dục hòa nhập cho đối tượng tự kỷ. Chương trình này cần phải có nghiên cứu, điều tra để đưa ra quy mô và lộ trình ở cấp quốc gia và cần gấp rút tiến hành ngay để có thể cung cấp đội ngũ nhân lực chuyên môn đáp ứng các nhu cầu đa dạng của cộng đồng những người tự kỷ.
    • Chúng tôi rất cần có trường đào tạo nghề khu vực hoặc quốc gia để phù hợp năng lực của người tự kỷ với mục tiêu giúp người tự kỷ trưởng thành có thể tham gia vào hoạt động sản xuất/kinh doanh trong khả năng của mình để có được một cuộc sống có ý nghĩa.
  2. Về y tế và chăm sóc sức khỏe
    • Phổ biến kiến thức phát hiện sớm trong cộng đồng và chuẩn hóa tiêu chuẩn chẩn đoán trong các đơn vị y tế, tránh tình trạng hỗn loạn ở Việt Nam như hiện nay.
    • Nghiên cứu chương trình can thiệp kết hợp giữa các ngành chuyên môn  (y tế, giáo dục, tâm lý, tâm vận động...) với gia đình và cộng đồng, để người tự kỷ được can thiệp đúng cách, được phát huy năng lực cá nhân, có thể sống độc lập, không trở thành gánh nặng của xã hội.
  3. Về an sinh xã hội
    • Đề nghị Bộ LĐTBXH quan tâm tạo điều kiện hoạt động và hỗ trợ nâng cao năng lực cho các tổ chức của người tự kỷ và gia đình có người tự kỷ (các câu lạc bộ cha mẹ tại các địa phương, VAN), để họ chia sẻ kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm tương tác với người tự kỷ cho cộng đồng.
    • Nhà nước bổ sung sách khuyến khích xã hội hóa các dịch vụ nuôi dưỡng/chăm sóc/giáo dục/hướng nghiệp cho người tự kỷ thông qua nhiều hình thức khác nhau.
    • Chính phủ xem xét chính sách điều tiết thuế để thể hiện sự động viên, khuyến khích đối với các cơ sở sản xuất/kinh doanh của người tự kỷ hoặc cơ sở có nhận người tự kỷ làm việc. Người tự kỷ, người khuyết tật lao động và nuôi sống được bản thân là xem như có tham gia đóng góp xây dựng đất nước.

Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các bên tổ chức hội thảo: Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội, Mạng lưới người tự kỷ Việt Nam, Trung trâm phát triển Người  Khuyết tật Châu Á Thái Bình Dương (APCD), Liên Hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam (VFD), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ASEAN. Chúng tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Tổ chức hợp tác quốc tế Nhật bản (JICA) và Công ty tổ chức sự kiện CHAM trong  việc tổ chức Hội nghị này.

 

Đây là ý kiến thng nht đưc trình bày ti

Hi ngh“Tkở Vit Nam: Hin trng và Thách thc”

Ngày 01 tháng 04 năm 2016

 

 

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN